“`html

Bireysel Emeklilik Sistemi’nde Son Gelişmeler

2013 yılının başlarında yapılan düzenlemelerle bireysel emeklilik sistemi (BES) önemli bir dönüşüm yaşadı. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin verilerine göre, 2012 yılının sonu itibarıyla 3,1 milyon olan katılımcı sayısı günümüzde 10,2 milyona ulaştı. Bunun yanı sıra, katılımcıların fon tutarları da 20,3 milyar liradan yaklaşık 2,3 trilyon liraya yükseldi. Sistemde faaliyet gösteren 15 emeklilik şirketi aracılığıyla, 2025 yılı itibarıyla emekli olma beklenen kişi sayısı ise 433 bine yaklaşıyor.

Özellikle 2017 yılında yürürlüğe giren otomatik katılım sistemi (OKS) ile toplam çalışan sayısı 7,8 milyon civarına ulaşmış ve bu çalışanların fon tutarı 137,3 milyar liraya çıkmıştır. Bu büyüme, 2013 yılından itibaren BES’e ve 2017 yılından itibaren OKS’ye getirilen devlet katkısı uygulamalarının etkisiyle gerçekleşmiştir.

Devlet Katkısı Oranları ve Uygulamaları

Devlet katkısı sistemi ilk olarak uygulanmaya başlandığında, katılımcıların ödediği katkı paylarının %25’ine denk gelen tutar, devlet tarafından ekleniyordu. Bu oran, 2022 yılı itibarıyla %30’a yükseltilmişti. Ancak 7 Ocak 2026 tarihinde yapılan bir düzenleme ile bu oran %20’ye düşürüldü. Dolayısıyla, 2026’nın şubat ayında 10.000 lira katkı yatıran bir kişi için devlet de 2.000 lira katkıda bulunarak toplam birikimini 12.000 lira yapmaktadır.

Bazı işverenler, otomatik katılımda bir kesinti yapmadan çalışanları adına katkı payı ödeyebiliyor, ancak bu durumda devlet katkısı uygulanmamaktadır. Devletin sağladığı destek, bir katılımcı için yıllık asgari ücretin %20’si ile sınırlıdır.

Devlet Katkısı Nasıl Alınır?

BES’te uzun süre kalan katılımcılar, devlet katkısına sahip olma imkanına erişmektedir. Üç yıldan daha kısa süreyle katkı payı ödeyenlerin bu destekten faydalanması mümkün değilken, daha uzun süre kalanlar emeklilik haklarına göre değişen oranlarda bu katkıyı geri alabilirler. Örneğin, 5 Ekim 2020 tarihinde BES’e katılan bir kişi, 5 yılını doldurduğunda devlet katkısının %15’ini almakla kalırken, 6 Ekim’den sonra çıkarsa %35’ine hak kazanacaktır.

Emeklilikte, katılımcının 10 yıl süreyle sistemde kalması ve 56 yaşını doldurması gerekmektedir. Öte yandan, vefat veya maluliyet durumunda devlet katkısı hesabındaki tüm para alınabilir.

Vergilendirme ve Ödeme Kesintileri

Bireysel emeklilik sisteminde katılımcıların yatırımlarından elde edilen kazançlar üzerinden vergi kesintisi yapılmaktadır. Ancak, sistemden ayrılırken katılımcının ödediği katkı payları ve devlet katkısı tutarları üzerinden doğrudan bir vergi kesintisi uygulanmamaktadır. Sadece elde edilen gelirler üzerinden kesinti yapılır ve bu oran, sistemde kalış süresine göre değişiklik göstermektedir.

Kısacası, BES, uzun vadeli birikim yapmayı hedefleyenler için önemli bir tasarruf aracı olarak öne çıkmaktadır. Devlet katkısı oranlarındaki değişikliklere rağmen, bu sistemin kişisel ekonomik güvenliği artırma potansiyeli göz ardı edilmemelidir.

“`