Hakan Kaplan 
Vietnam’ın yeşil ormanları arasında gizli kalmış devasa bir yeraltı dünyası, doğal bir fırtınanın getirdiği şansla keşfedildi. Son Doong Mağarası, sahip olduğu muazzam hacmi ve içinde barındırdığı benzersiz ekosistemle ziyaretçileri büyülüyor. Bu görkemli mağaranın keşfi ve içindeki sırların ortaya çıkışı, yerel bir kaşifin ve İngiliz uzmanların özverili çalışmaları ile mümkün oldu.
Hikaye, 1990’lı yıllara uzanıyor. Ho Khanh, değerli ağaç türleri arayışında ormanda kaybolmuş ve bir fırtınadan korunmak amacıyla sığınacak bir yer ararken dev bir kaya ağzı buldu. İçeriden yükselen sis ve dışarıda uğuldayan rüzgar, adeta bir ejderhanın nefesini hissetmesine neden oldu. Ancak o gün bu büyülü yere girmeye cesaret edemedi ve bu görüntü aklından uzun süre silinmedi.
2007 yılında İngiliz Mağara Araştırma Derneği’nden Howard Limbert ile iş birliği yapmaya karar veren Khanh, bu gizemli mağarayı bulmak için bir ekiple yola çıktı. Ne yazık ki, ormanın sarp ve karmaşık yapısı girişin kaybolmasına neden oldu. GPS teknolojisi bile bu yeşil labirentte etkisiz kaldı. Ekip, ilk denemelerinde başarısız oldu. Pes etmeyen Khanh, bir yıl sonra tek başına yeniden ormana girdi ve girişi tekrar bulmayı başardı. 2009 yılında, tam donanımlı ekip mağaraya girdiklerinde, karşılaştıkları boşluğun Malezya’daki en büyük mağaradan beş kat daha geniş olduğu gerçeğiyle sarsıldılar.
Son Doong’un devasa galerilerinde yürüyen insanlar, zaman ve mekan algısını kaybetme hissini yaşıyor. Dokuz kilometre uzunluğundaki bu yapının bazı bölümleri 200 metre genişliğe ulaşıyor ve dev tünellerden birinin içinden bir Boeing 747 uçağının geçebileceği söyleniyor. Mağaranın tavanındaki çökmüş bölgelerden sızan güneş ışığı, yer altında minyatür bir ormanın oluşumunu sağlıyor. Yaklaşık 38,4 milyon metreküplük bu devasa boşlukta, “Umut ve Vizyon” adı verilen 70 metrelik dünyanın en uzun dikiti ihtişamıyla yükseliyor.
Bu muazzam keşif, bölgedeki gizemlerin yalnızca küçük bir bölümünü temsil ediyor olabilir. Phong Nha-Ke Bang Ulusal Parkı’nın henüz üçte biri haritalandığı için uzmanlar, Son Doong’dan daha büyük yapılarında keşfedilmeyi beklediğine inanıyor. Ancak şu anda, bu yer altı dünyası, doğanın sabrının ve insanın keşif tutkusunun en etkileyici kanıtı olarak sessizliğini koruyor.
